logo

иқтисод

САҲМГУЗОРИИ МУАЙЯНШУДАИ МИЛЛӢ. ТАҲИЯИ ЯК ҲУҶҶАТИ МУҲИМИ ЭКОЛОГӢ

Саҳмгузории муайяншудаи миллӣ (СММ) асоси Созишномаи Париж ҷиҳати расидан ба ҳадафҳои дарозмуддат мебошад. Он кӯшишҳои ҳар як кишварро барои коҳиш додани партов ба ҳавои атмосфера ва мутобиқшавӣ ба таъсири тағйирёбии иқлим дар бар мегирад. Созишнома аз ҳар як давлат талаб менамояд, ки оид ба саҳми муайяншудаи миллӣ гузориш пешниҳод намояд ва дар дохили кишварҳо барои кам кардани партов тадбирҳо андешад.

Кишвари мо низ ин масъулиятро ба уҳда дорад. Тоҷикистонро зарур аст, ки СММ – и худро тавассути риояи дастури нав, яъне бо тарзи шаффофу мукаммал такмил дода, соли 2021 ба Котиботи Конвенсияи Созмони Милали Муттаҳид оид ба тағйирёбии иқлим пешниҳод намояд. Масъалаи мазкур зимни ҷаласаи сеюми гурӯҳи кории байниидоравии Тоҷикистон дар шаҳри Душанбе мавриди баррасӣ қарор гирифт.
Тавре Диловаршо Дӯстзода, директори Агентии обуҳавошиносии Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, иброз дошт, дар доираи ҷаласаи сеюм бо дастгирии Кумитаи ҳифзи муҳити зист ва Ташкилоти озуқаворӣ ва кишоварзии Созмони Милали Муттаҳид масоили таҳкиму вусъат бахшидани иқтидори миллӣ ва донишу малакаи амалигардонии нақшаҳо дар самти кам кардани партов ва мутобиқат ба тағйирёбии иқлим барои таҳияи ҳуҷҷати мукаммали саҳмгузории муайяншудаи миллӣ имконият фароҳам меорад. Маҳз тавассути мубодилаи афкор ва таҷриба, мусоидат намудан ба такмили омӯзиш бо усули «ҳамкор ба ҳамкор» ва баланд бардоштани иқтидори гурӯҳи кории техникӣ метавон ба натиҷаҳо ноил гашт. Зеро таҳия ва татбиқи ин ҳуҷҷат бо назардошти татбиқи яке аз ҳадафҳои стратегӣ – саноатикунонии босуръати кишвар таҳлили амиқ металабад.
Тоҷикистон ҳанӯз моҳи сентябри соли 2015 бо имзои Созишномаи Париж саҳми пешбинишудаи миллии муайянкардаи худро пешниҳод карда буд. Дар он ҳадафи тахминии коҳиш додани на зиёда аз 80-90 дарсади партовҳои гази гулхонаии соли 1990 то соли 2030 инъикос ва дарҷ гардид. Яъне, дар вақти ихроҷи партовҳо ба ҳавои атмосфера меъёри партофти солҳои навадум ба инобат гирифта мешавад. Масалан, то соли 1990 партофти газ ба ҳаво 25,5 миллион тонна буда, оғоз аз соли 1995 ҳаҷми он то 10 миллион тонна коҳиш ёфт. Мувофиқи пешгӯии мутахассисон то соли 2030, ҳатто, бо татбиқи чоруми стратегӣ ва наандешидани чораҳои зарурӣ оид ба кам кардани партовҳо, нишондиҳандаи ҳаҷми партофт аз меъёр нагузашта, 20 миллион тоннаро ташкил медиҳад.
Албатта, дар Тоҷикистон нисбат ба дигар кишварҳои ҷаҳон ҳаҷми партов ба ҳаво ночиз аст. Аммо аз ҷониби дигар кишвари мо аз таъсири тағйирёбии иқлим, ки бештар аз ҳисоби кишварҳои пешрафта рӯ мезанад, осебпазир ҳисобида мешавад.  
Олег Гучгелдиев, намояндаи Ташкилоти озуқаворӣ ва кишоварзии СММ дар Тоҷикистон, дар ин бора чунин гуфт: «Ҳарчанд ҳиссаи Тоҷикистон дар ҳаҷми партови газҳои гулхонаӣ дар миқёси олам ночиз бошад ҳам, аммо таъсири тағйирёбии иқлим дар навбати худ ба ин кишвар назаррас аст. Аз ин лиҳоз, вусъати тавонмандӣ ва иқтидори миллӣ дар коҳиш додан ва мутобиқнамоии он ба тағйирёбии иқлим дар раванди татбиқи Созишномаи Париж муҳим арзёбӣ мешавад».
Гуфта шуд, ки Ҳукумати мамлакат барои пешгирӣ аз таъсири тағйирёбии иқлим тадбирҳои зарурӣ андешида истодааст. Махсусан, дар соҳаи энергетика, захираҳои об, сохтмон, истифодаи замин, кишоварзӣ, хоҷагии ҷангал, нақлиёт ва инфрасохтор корҳо амалӣ мешаванд. Вобаста ба ин масъала Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон борҳо дар Паёму суханрониҳояшон таъкид доштанд. Аз ҷумла, дар маросими ифтитоҳи Конфронси байналмилалии сатҳи баланд оид ба Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018-2028», ки дар шаҳри Душанбе доир гардид, Сарвари давлат гуфтанд, ки маҳз ду омил – тағйироти глобалии иқлим ва афзоиши демографӣ – чаҳорчӯба ва имконотро барои иқдомоти мо муайян хоҳанд кард. Дар баробари ин омилҳо масъалаҳои дигаре низ ҳастанд, ки муносибати маҷмӯӣ ва ҳамкории фаъолро бо давлатҳо тақозо доранд. Ба монанди, баланд бардоштани самаранокии истифодаи об, кам кардани ифлосшавии захираҳои об, истифодаи такрории онҳо ва таҳияи технологияҳои нави тавлиди оби тоза дар миқёси саноатӣ.
Маҳз ҳалли масъалаҳои зикршуда, пеш аз ҳама, барои кам кардани ҳаҷми партови газҳои заҳролуд мусоидат намуда, дар вақти таҳияи ҳуҷҷати муҳими Саҳмгузории муайяншудаи миллӣ низ ба инобат гирифта мешавад.

Оҳистамоҳ ВАФОБЕК, «Ҷумҳурият»
 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 28.12.2020    №: 248    Мутолиа карданд: 674
31.01.2023


ДАВЛАТАЛӢ САИД ДАР ШАҲРИ КӮЛОБ

АЗ НИШАСТҲОИ МАТБУОТӢ

ВАО: “Теъдоди қурбониёни ҳамлаи террористи маргталаб дар Пешовар ба 72 нафар расид”

Ҷаҳон дар як сатр

ТАҶЛИЛИ БОШУКӮҲИ САДА ДАР ХАТЛОН

НАМОЯНДАИ ШИРКАТИ CNPC ДАР ХАТЛОН

ХАТЛОН. БАРДОШТИ ИХТИСОСӢ АЗ ҶАЛАСАИ НАЗОРАТӢ

СОЗМОНИ ҲАМКОРИИ ИҚТИСОДӢ. ТОҶИКИСТОН ДАР ТАҲКИМИ ФАЪОЛИЯТИ СОЗМОН НАҚШИ МУАССИР ДОРАД

27.01.2023


БМТ. ПАЁМ САРМАШҚИ ФАЪОЛИЯТ ХОҲАД БУД

25.01.2023


Вохӯрии вазирони корҳои хориҷии Тоҷикистон ва Ӯзбекистон

ТАЪСИСИ АВВАЛИН МАРКАЗИ ҒИЗОИ МАКТАБӢ

МУЛОҚОТ БО САФИРИ ҚАЗОҚИСТОН

23.01.2023


Ҷаҳон дар як сатр

14 май дар Туркия интихоботи президентӣ баргузор мешавад

«САЪБА»

17.01.2023


САМАРАНОКИИ ФАЪОЛИЯТ ВА ШАФФОФИЯТ

Мулоқоти Имангали Тасмагамбетов бо Сергей Поспелов

Игор Черевченко – сармураббии “Истиқлол”

16.01.2023


БОЗИҲОИ ОЛИМПӢ-2024

13.01.2023


ШАМЪИ ХОТИРА

11.01.2023


Муроҷиатномаи Раиси шаҳри Душанбе ба сокинони пойтахт

Санаи муҳорибаи аввалини Нурулло дар UFC аниқ шуд

ХОРУҒ. ҶАЛАСАИ ҶАМЪБАСТИ ФАЪОЛИЯТИ СОЛОНА

10.01.2023


БА АЗНАВБАҚАЙДГИРИИ СИМКОРТҲО МУҲЛАТИ КАМ МОНД

ҲИСОР. ДАР АРАФАИ СОЛИ НАВ 217 СОКИНИ ШАҲР СОҲИБИ ЗАМИН ШУД

ДБССТ. ҲАМКОРИҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ ВУ-СЪАТИ ТОЗА МЕГИРАНД

Пешниҳоди Александр Лукашенко

Ҷаҳон дар як сатр

ҶИУ-ҶИТСУ

Таҳкими ҳамкориҳои Тоҷикистон ва Ӯзбекистон

ТЕННИС

БОХТАР. ҒОЛИБОНИ ОЗМУНҲО ҚАДР ШУДАНД

ФАЙЗОБОД. ШАРҲУ ТАВЗЕҲИ ПАЁМ

09.01.2023


ХОРУҒ. БО ДАСТУРИ РУСТАМИ ЭМОМАЛӢ ДАР МАҲАЛЛАИ ТИРЧИД КӮДАКИСТОН СОХТА МЕШАВАД

03.01.2023


«ВЗЛЁТ ПЕРЕД ЗАКАТОМ»


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед