logo

фарҳанг

ПОЙАФЗОРДӮЗӢ

Пойафзордӯзӣ яке аз пешаҳои анъанавии тоҷикон ба шумор меравад. Дар шаҳрҳои калон дар даврони тоинқилобӣ корхонаҳои пойафзордӯзӣ мавҷуд буданд. Дар ҳар кадом 20 – 40 пойафзордӯз бо усули дастӣ кор мекард. Дар корхонаҳо навъҳои гуногуни пойафзор: кафшҳои мардонаву занона, мӯза, маҳсӣ (масҳӣ), мукӣ ва ғайра дӯхта шуданд. Устоҳои пойафзордӯзро вобаста ба ихтисос ва маҳсули дасташон устоҳои мӯзадӯз, кафшдӯз, маҳсидӯз, мукидӯз, шиппакдӯз ва ғайра ном мебурданд. Кафшҳо бо пошнаҳои баланд ва паст тайёр карда мешуданд. Барои занҳо кафшҳои нӯгаӣ дӯхта мешуданд, ки пошнааш баланд ва болояш пӯшидаву қафояш пастак буд. Кафши чакӣ бо пошнаи паст, кафшҳои кундал ва ироқӣ, низ маъмул буданд, ки онро сарватмандон мепӯшиданд. Як навъи дигари кафши занона «шиппак» ном дошт, ки устоҳо онро аз се қабат чарм ва пошна тайёр мекарданд. 
Баро дӯхтани кафш қолабҳои чӯбини гуногунандоза, анбӯр, газан, теғи чармбӯрӣ, даравш, чӯбтарош, чӯбқалам, чӯби бахия, чӯби пойкашӣ, куванд, кунда, фона, андоза ва дигар олоти корӣ истифода мешуданд. Дар гузашта «мукӣ» низ яке аз пойафзорҳои маъмулӣ ба ҳисоб мерафт. Мукиро мардону занҳо ва бачаҳо дар вақтҳои беборишӣ, дар корҳои кишоварзӣ ва боғдорӣ мепӯшиданд. Баландии мукӣ аз мӯза пасттар буда, ба миёнаҳои соқи пой баробар мешуд. Наъи дигари пойафзори анъанавӣ «чоруқ» ё «хомак» ном дошт, ки онро бештар мардуми бенаво дар ҳавои сард истифода мебурданд. Чоруқ ба мисли маҳсӣ пошна надошт ва онро аз пораи пӯсти хоми гов, пашмҳояш аз берун медӯхтанд. Аз дарун ба таги по пахол андохта, ба по пайтоба печонда, онро мепӯшиданд. Аз болотари буҷулаки по онро бо чоруқбанд мебастанд. Ин навъи пойпӯширо бештар на мӯзадӯзҳо, балки мардум барои худ медӯхтанд.
Ҳоло аз ҳунарҳои мазкур мӯзадӯзӣ ва маҳсидӯзӣ як андоза фаъол мебошанд. Чунончи, дар шаҳрҳои Хуҷанд, Истаравшан ва  Ҳисор ду навъи мӯза духта мешавад. Навъи якум дорои пошна ва соқи баланд буда, онро барои човандозҳо – бузкашҳо ва, умуман, аспсаворҳо медӯзанд. Пошнаи баланди мӯза ба човандоз имкон медиҳад, ки пойро дар рикоб мустаҳкамтар гузошта, хам шуда бузро аз замин бардорад. Навъи дуюми мӯза пошнаи пасттар дошта, онро мардони касбу кори гуногун мепӯшанд. 
Масҳӣ пойафзори марбут ба фаслҳои сарди сол буда, навъҳои занонаву мардона дорад. Масҳиро одатан аз болои пайтоба ё ҷӯробҳо бо кафш ё калӯш мепӯшанд ва дар даруни хона бо масҳӣ мегарданд. Соқи масҳиро аз чарми гӯсфанд ва қисмҳои сару таги онро аз чарми гов медӯзанд.  
 
Таҳияи Гулнисои САЪДОНШО “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 05.04.2021    №: 67    Мутолиа карданд: 420
31.01.2023


ДАВЛАТАЛӢ САИД ДАР ШАҲРИ КӮЛОБ

АЗ НИШАСТҲОИ МАТБУОТӢ

ВАО: “Теъдоди қурбониёни ҳамлаи террористи маргталаб дар Пешовар ба 72 нафар расид”

Ҷаҳон дар як сатр

ТАҶЛИЛИ БОШУКӮҲИ САДА ДАР ХАТЛОН

НАМОЯНДАИ ШИРКАТИ CNPC ДАР ХАТЛОН

ХАТЛОН. БАРДОШТИ ИХТИСОСӢ АЗ ҶАЛАСАИ НАЗОРАТӢ

СОЗМОНИ ҲАМКОРИИ ИҚТИСОДӢ. ТОҶИКИСТОН ДАР ТАҲКИМИ ФАЪОЛИЯТИ СОЗМОН НАҚШИ МУАССИР ДОРАД

27.01.2023


БМТ. ПАЁМ САРМАШҚИ ФАЪОЛИЯТ ХОҲАД БУД

25.01.2023


Вохӯрии вазирони корҳои хориҷии Тоҷикистон ва Ӯзбекистон

ТАЪСИСИ АВВАЛИН МАРКАЗИ ҒИЗОИ МАКТАБӢ

МУЛОҚОТ БО САФИРИ ҚАЗОҚИСТОН

23.01.2023


Ҷаҳон дар як сатр

14 май дар Туркия интихоботи президентӣ баргузор мешавад

«САЪБА»

17.01.2023


САМАРАНОКИИ ФАЪОЛИЯТ ВА ШАФФОФИЯТ

Мулоқоти Имангали Тасмагамбетов бо Сергей Поспелов

Игор Черевченко – сармураббии “Истиқлол”

16.01.2023


БОЗИҲОИ ОЛИМПӢ-2024

13.01.2023


ШАМЪИ ХОТИРА

11.01.2023


Муроҷиатномаи Раиси шаҳри Душанбе ба сокинони пойтахт

Санаи муҳорибаи аввалини Нурулло дар UFC аниқ шуд

ХОРУҒ. ҶАЛАСАИ ҶАМЪБАСТИ ФАЪОЛИЯТИ СОЛОНА

10.01.2023


БА АЗНАВБАҚАЙДГИРИИ СИМКОРТҲО МУҲЛАТИ КАМ МОНД

ҲИСОР. ДАР АРАФАИ СОЛИ НАВ 217 СОКИНИ ШАҲР СОҲИБИ ЗАМИН ШУД

ДБССТ. ҲАМКОРИҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ ВУ-СЪАТИ ТОЗА МЕГИРАНД

Пешниҳоди Александр Лукашенко

Ҷаҳон дар як сатр

ҶИУ-ҶИТСУ

Таҳкими ҳамкориҳои Тоҷикистон ва Ӯзбекистон

ТЕННИС

БОХТАР. ҒОЛИБОНИ ОЗМУНҲО ҚАДР ШУДАНД

ФАЙЗОБОД. ШАРҲУ ТАВЗЕҲИ ПАЁМ

09.01.2023


ХОРУҒ. БО ДАСТУРИ РУСТАМИ ЭМОМАЛӢ ДАР МАҲАЛЛАИ ТИРЧИД КӮДАКИСТОН СОХТА МЕШАВАД

03.01.2023


«ВЗЛЁТ ПЕРЕД ЗАКАТОМ»


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед